003=130219==09:00UTC==Positie:37=06,48N==008=47,7W==Barao=de=Sao=Miguel==============

Moestuinieren op een stukje land in Portugal is minder eenvoudig dan in Nederland hebben we inmiddels ontdekt. De optie van een tweede teeltseizoen aan het einde van het jaar is mogelijk maar vraagt veel inzet. Vanaf oktober komt de dorre grond tot leven als de eerste regen buien hier vallen, de temperaturen zijn dan rond de 15-20 graden. Dat klinkt als een prachtig warm voorjaar voor een Nederlandse tuinder. Helaas wordt de daglengte wel korter en daar reageren de plantjes ook op. Maar als je er vlot bij bent kan je sla, peterselie, selderie zaaien en oogsten terwijl in Nederland de schaatsen vergeefs uit het vet gehaald worden. Peultjes en tuinbonen doen het ook maar groeien langzamer. In januari en februari heb je hier regelmatig vorst aan de grond en daar moet je je teelt tegen beschermen. Een kas of plastic tunnel is daarvoor een prima oplossing. Een groter probleem is de droogte en het gebrek aan water. Gelukkig ligt het landje van Ed en Sophie in een beekdal en is de beek in de maanden oktober tot mei gevuld met water. De oever was overwoekerd met braam, die hebben we weggesnoeid. Het snoei afval werd gebruikt om een stekelige haag te maken aan de rand van het perceel. Ernie is een paar ochtenden bezig geweest met het aanleggen van een grote watervoorraad. Dit jaar zijn er verschillende boompjes en struikjes gepland en die moeten de droge zomer door zien te komen. Bij iedere aanplant staat een groot watervat. In een kuil naast de aanplant staat een 5 liter waterfles op zijn kop in de grond met een klein gaatje in de dop. De fles kan zo in circa 3-5 weken leegdruppelen. Als Ed en Sophie in Nederland zijn zullen vrienden die in de vallei wonen af en toe de flessen vullen vanuit de vaten. Hopelijk redt de aanplant het zo tot de komst van nieuwe regen in het najaar. Er staat altijd een stevige wind in de vallei en daarom wordt de jonge aanplant beschermt met een windscherm. Rechtop groeien en minder verdampen is de bedoeling.Op de grond ligt een mulchlaag die veel ochtend dauw vangt en de bodem tegen uitdrogen beschermt.

     

     

.

002=120219==09:00UTC==Positie:37=06,48N==008=47,7W==Barao=de=Sao=Miguel======================

Na het werk op het landje maken we in de middag vaak een wandeling. Ed is niet zo van de wandel, maar Sophia wel, dus gezellig met zijn drieen op pad terwijl Ed wat aanrommelt in de kas met technische klusjes. Gisteren liepen we een route die bij ons dorpje begint en door het Mata National (staatsbos) gaat. Langs de route zijn tal van kunstuitingen gemaakt, slechts de in steen gehouwen gedichten en figuren zijn een blijvend iets. De route loopt vanaf het dorp de heuvelrug op, langs het verlaten beheer kantoor van het Staatsbos en de pick-nick plaats. Hier staan weer een aantal campers, er is water en een toiletgebouwtje. Het is prima lopen, na een eerste stijging volgt het pad voornamenlijk een hoogtelijn langs de heuvelrug. We lopen beschut van de koele wind en hebben door de bomen geen last van de zon. Helaas zijn de gedichten in het Portugees dus het literaire karakter van deze wandeling "Passeio dos Poetas" (=dichters wandeling) gaat grotendeels aan ons voorbij. Een poging: "O gesto de plantar e esperanca de nacer algo que vamos amar cuidar e proteger " "Zaaien is hopen dat het kiemt en uitgroeit tot iets wat we graag verzorgen en beschermen". Naast de markeringspaaltjes van de wandelroute en de gedichten vinden we nog meer merktekens in het landschap. De top van de heuvelrug is blijkbaar sinds de aanwezigheid van mensen de moeite waard voor bijzondere rituelen. Een Menhir uit het Neoliticum (3-4.000 vChr.) is de oudste, maar ook de moderne mens heeft hier stenen opgericht die in de vergetelheid aan het raken zijn. Een zwartwit torentje is een landmeet baken dat met de komst en gebruik van GPS en satelliet navigatie niet meer nodig is. Van nog recentere datum zijn de meters hoge windmolens die energie opwekken.

        

        

.

001=100219==09:00UTC==Positie:37=06,48N==008=47,7W==Barao=de=Sao=Miguel======================

We zijn neergestreken in Barao de Sao Miguel, een rustig plaatsje in het zuiden van Portugal. Ed en Sophie van de Argo hebben hier vlakbij een stukje land voor hun camper en kunnen er moestuinieren. Wij helpen ze dagelijks een paar uurtjes, genieten van het samen zijn, koken afwisselend en maken uitjes. Ons huisje is "Casa Bruno" en ligt midden in het dorpje, klein maar geriefelijk, met heerlijke sinaasappels en mandarijnen in de tuin. De huurauto parkeren we bij het bejaardenhuis omdat de straten te smal zijn om te rijden, laat staan parkeren. Eergisteren bezochten we wat strandjes aan de Atlantische kust, "Praia do Amado" nabij Carrapateira en "Praia do Castelejo" nabij Vila do Bispo. De Atlantische kust is altijd goed voor flinke golven en daarom geliefd bij surfers. De strandjes zijn vaak klein en besloten door de klifrijke kust. De Portugezen hebben ze wel goed toegankelijk gemaakt met mooie wandelpaden, parkeerplaatsen en toegangswegen. Het is nu nog "winter-seizoen" en het is erg rustig. Alleen de overwinterende camperaars uit heel Europa bevolken nu de parkeerplaatsen en de dreadlock dragende diehard surfers wagen zich in het koude water. Toen ik schelpen wilde zoeken schrok ik van de hoeveelheid kleine stukjes plastic in het vloedmerk. Op de zaterdags markt in Lagos ontmoeten we verschillende tuinders/camperaars uit de vallei waar Ed en Sophie ook zitten. Veel van hun producten zijn biologisch, macro dynamisch verantwoord, maar daarmee zeer slecht voor de portemonnee. Gelukkig zijn er altijd wel draagkrachtige toeristen vanuit de vele appartementen complexen in de Algarve die een verantwoord souvenier willen kopen. De uien oogst lijkt hier geen last te hebben gehad van de droogte er waren genoeg grote uien te koop evenals reuze tomaten.

        

        

.

012=280718==09:00UTC==Positie:52=20,28N==005=31,55E==Waterland======================

De maansverduistering van gisteren avond was een bijzonder lange. De maan was al verduisterd voor ie goed en wel boven de horizon uitkwam en bleef dat daarna ook nog ruim 1,5 uur. De tijd van totale verduistering duurde ruim 103 minuten. Om goed zicht te hebben op de maan zijn we naar de dijk gegaan. Daar hadden we vrij zicht op de horizon. We waren niet de enige op de dijk, een oproep op facebook had vele mensen uit Almere haven naar de waterkant gelokt. Bij aankomst om 21:55 uur kwam de maan net boven de vochtige luchtlaag uit. Ondanks de totale verduistering, die toen al gaande was, konden we de gehele maan zien in een zacht rood schijnsel. Bij een maansverduistering houdt de aarde het licht van de zon tegen, de maan staat als het ware in de schaduw van de aarde. Maar omdat de atmosfeer rondom de aarde het licht breekt bereikt tot nog een deel van het rode licht de maan. Hierdoor zag de volledige verduisterde maan eruit als een waterig ochtend zonnetje dat met moeite door een vochtige atmosfeer heen breekt . Pas ruim over elfen 's-avonds zagen we pas goed dat we met een maansverduistering te maken hadden. Toen werd er voor het eerst die avond een kleine cikkel van de maan rechtstreeks door de zon beschenen. De foto hiernaast is om 22:12 gemaakt, de maan is mooi rood. Aan de horizon is de verlichting van Huizen te zien en de lichte stip rechts onder de maan is de planeet Mars. De linker foto hieronder is omstreeks 22:49 gemaakt, nog altijd tijdens de volledige verduistering. De foto rechts is om 23:24 gemaakt, zo'n 10 minuten na de het einde van de volledige verduistering. Voor de foto's gebruikte ik een compactcamera, de Panasonic DMC-TZ35. Als instelling koos ik "hoge gevoeligheid" wat verder automatisch resulteerde in een sluitertijd van 1/4 seconde, diafragma 6.4 bij ISO 6400. De foto's heb ik uit de hand genomen en steun gezocht tegen een verkeersbord.

     

.

011=240618==09:00UTC==Positie:52=20,28N==005=31,55E==Waterland======================

Zondag 24 juni waren we op bezoek bij collega tuinpark "Tuinwijk" in Amsterdam tijdens hun open dag. Het was een inspirerende en leuke dag. Om 10 uur begonnen we met een gezamenlijk ontbijtje van vers fruit, shakes, croissant, boeren brood, beschuitjes, pannekoekje, cakeje, yoghurt, musli, gekookte eitje en allerlei beleg. Er was voor ieder wat wils te eten en te drinken, de voorzitter opende de dag en dankte iedereen voor de inzet. Daarna konden we ruim 30 tuinen bezoeken. We hebben een keuze moeten maken en bezochten sowieso de tuinen waar muziek gemaakt werd. Zang en gitaar in tuin 94, via verschillende tuinen kwamen we bij een uitvoering met Cello en Viool in de tuin van Hans. Tussendoor zagen we nog de cartoon en vogel schilderijtjes van de BunnyBrigade. De tuinen waren erg verschillend, van gazonnetje met kleurijke border, een strakke met wit grind rechthoekige vijver en groepen planten, een wilde ontdekkings tuin met groene slinger paden, een moestuin in cirkelvorm waarin taartpunten met verschillende beplanting die dan ieder jaar doordraaien voor de wisselteelt. Veel leuke ideeen opgedaan, zoals hangende kruiden bakken en wegklapbare bankjes aan de wanden van het huis. Op de speelweide was er gelegenheid voor de kinderen om kunstwerken te maken van natuurlijke objecten. Met lijm en verf konden ze een blank canvas naar eigen fantasie versieren. Voorafgaand was er voor hun een puzzeltocht over het complex om de natuur objecten (veren, takjes, bladeren, schelpen) te verzamelen. Op de speelweide waren met wilgenteen een wigwam en een tunnel gemaakt. Ook was er een speelheuvel met zandbak bovenop, glijbaan en trap waar de kinderen heerlijk konden ravotten. Na de lunch even snel langs in de kas om wat plantjes te scoren. Op tuinwijk kweken en verkopen ze die zelf. Wij kochten Verbena, Spicata, Acanthus en Agastache. Daarna een rondleiding gekregen door de heemtuin, die ze hier gecombineerd hebben met "plas en dras" langs één van de vele sloten die Tuinwijk rijk is. Aan het einde van de middag genoten we nog van een uitvoering met toelichting van traditionele Japanse fluit muziek door Harrie en Naomi. Als afsluiting van de dag kregen we nog een wijntje aangeboden op het terras bij de kantine.

     

     

  

.

010=070618==09:00UTC==Positie:52=20,28N==005=31,55E==Waterland======================

Twijfelden we gisteren nog tussen een steenmarter en een boommarter nu weten we zeker dat het een steenmarter is. We hadden tot vanmorgen alleen nachtelijke beelden van het diertje en dan zijn de kleuren en kleurpatronen niet goed te zien. Zeker het verschil tussen bruin en grijs-zwart is op de infrarood beelden niet duidelijk. Deze morgen passeerde de marter omstreeks kwart voor zes in de ochtend de camera en kwam er dus met kleuren beelden op te staan. De marter is zwart-grijs van kleur en ook de witte hals kleuring loop duidelijk door tot op de poten. Dus het is een steenmarter ! Steenmarters eten muizen, ratten, kleine zoogdieren, insecten en eieren. In de zomermaanden eet hij ook van vruchten als bramen en bessen. Het ging een paar jaren slecht met de steenmarter, maar tegenwoordig komt hij weer voor in heel Nederland en is een cultuurvolger geworden en komt zelfs in de steden voor.

.

009=060618==09:00UTC==Positie:52=20,28N==005=31,55E==Waterland======================

Overdag hebben we een goed beeld van welke dieren er rondom onze tuin leven. Het zijn dan voornamelijk vogeltjes, grote libelles en een muis die zich te goed doet aan gevallen vogelvoer. Maar wat er 's-nachts rondom de tuin gebeurt weten we niet, daarom hebben we sinds kort (verjaardags cadeautje) een wildcamera. Het is de Berger & Schröter X-Trail 3.0 FullHD Wildcamera 12 Mpix. We kozen dit model vanwege zijn snelle reactie tijd 0,4 seconden, 12 Mp beeld resolutie en de 56 black leds. Met de black leds kan je nacht opnames maken zonder de dieren te verschrikken met licht. De afgelopen weken hebben we de camera op verschillende plaatsen rondom de tuin ingezet. Zo weten we dat onze tuin bijna nachtelijks bezocht wordt door twee katten, een gevlekte en een met sokjes. Rondom de tuin lopen regelmatig reeen, zowel bokken als hindes. Ook Reinart de Vos komt regelmatig langs. De spannendste ontdekking was die van een steenmarter. Dit schichtige dier liet zich eerst een paar keer onscherp op de foto zetten, maar op de filmopnames was duidelijk te zien dat het om een marter achtige gaat. De leefgebieden van de steen- en boommarter lopen door elkaar heen. Je moet echt goed zicht hebben op de lichaamskenmerken om onderscheid te kunnen maken. Een boommarter heeft grotere oren dan een steenmarter en bij een steenmarter loopt de witkleuring van de hals door tot op de poten. Op de verzamelde beelden vallen de oren duidelijk op, dus houden we het voorlopig maar op een boommarter.

       
       




.

008=280518==09:00UTC==Positie:52=20,28N==005=31,55E==Waterland======================

In de appelbomen in onze tuin zitten tal van spinsels. Niet van spinnen maar van de "spinselmot of stippelmot" (Yponomeutidae malinellus). Als je dichterbij kijkt zie je de rupsjes in het spinsel lopen en hoe ze eten van de verse appelblaadjes. Zodra je het spinsel van de tak probeert te plukken laten de rupsjes zich aan spindraden snel vallen om te ontsnappen. Het spinsel beschermt de rupsen ook tegen vraat door vogels. Het verwijderen van de spinsels is de makkelijkste en beste bestrijdings methode. Wij leggen de zo verzamelde spinsels met rupsjes op de houtstapel als voer voor de koolmees en mussen. Op de houtstapel komen de rupsen wel uit hun spinsel te voorschijn door gebrek aan verse appelblaadjes. Het broedseizoen van koolmezen en pimpelmezen loopt synchroon met de aanwezigheid van stippelmot rupsen. De rupsen zijn een belangrijke voedselbron voor deze vogeltjes. Het is immers eten of gegeten worden in de natuur. De eieren waaruit de rupsen gekomen zijn zitten al sinds vorig jaar september in onze appelboom. Ze waren goed verstopt tussen de schors van het tweejarig hout en hebben een bruine kleur. De stippelmot is een nachtvlinder, die vliegt in de maanden Juli en Augustus. Je zult ze dus niet makkelijk betrappen op het afzetten van de eieren want dat gebeurt als het donker is. De rupsen knagen gelukkig slechts 2 tot 3 weken van het malse groen en verpoppen zich dan in een wit spinsel. Zo blijven ze in de boom voor een paar weken en als de zomer goed begonnen is komen de stippelmotten als nachtvlinder uit de poppen. Het liefst zetten ze weer eieren af op de boom waar ze ook als rups begonnen zijn. De schade blijft meestal beperkt voor de boom omdat de rupsen maar korte tijd aanwezig zijn. Vanaf Juni is er nog genoeg gelegenheid voor de appelboom om nieuw blad te maken.

Het is weer seizoen om vlierbloesem siroop te maken. Wij verzamelden een tiental bloemschermen, gewoon het hele scherm afknippen met een schaar. Thuis schudden we dan de insecten eraf en knippen de bloementjes los van de schermsteeltjes. Daarna koken we de bloemen zachtjes gedurende 10-15 minuten in water met suiker. Voor een liter siroop gebruiken we 10 schermen, 1 liter water en 4 volle eetlepels suiker. Na het koken gieten we het nog hete kooknat via een metalen zeef in schone beugelflessen. De beugelflessen maken we schoon door te spoelen met kokend water. Als de beugelflessen vol zijn gaan ze gelijk dicht. Zo is de siroop langere tijd buiten de koelkast houdbaar. Voor gebruik verdunnen we de siroop met water en voor de frissigheid doen we er een schijfje citroen bij. Op de bodem van de fles verzameld zich het stuifmeel, dus schudden voor gebruik maakt de siroop voller van smaak. De vijver is weer waterdicht en gevuld ! Na het leeghalen en schoonkrabben met een flinke staalborstel maakte Erik met beton en gaas de grootste scheuren dicht, daarna ging er een laag stucmortel 500 Beamix over de meest verdachte plekken. Tot slot smeerde hij de hele vijver af met "Hydrablock", een betonimpregneer middel. We willen de vijver vullen met Nederlandse moeras en veen planten. Gele lis en Waterweegbree stonden er al, bij de tuinwinkel namen we Waterranonkel, Zwanenbloem en Veenpluis mee. Vanuit de "Hoge vaart" konden we Gele plomp en Fonteinkruid vissen en we gaan nog opzoek naar Waterviolier, Grote egelskop, Wolfspoot, Knikkend tandzaad en wat kleine biezen of zeggen. De waterjuffers en libellen vinden het heerlijk rondom de vijver evenals de kleine water salamanders en kikkers. Ook de vogels genieten regelmatig van een verkoelend bad. De stenen die we voor ze neergelegd hebben gebruiken ze gretig om bij de waterkant te komen. De ondiepe randen van de vijver hebben we opgevuld met turf, waarin de moerasplanten kunnen wortelen. Ook ligt er vermolmd hout voor de larven van de schietmotten die graag kokertjes maken van hout en rietstengels.

.

007=140518==09:00UTC==Positie:52=20,28N==005=31,55E==Waterland======================

Gebeurd er dan helemaal niets nautisch meer bij de Gabber hoor ik soms. Dat valt wel mee, maar als tuinders zijn we in het voorjaar erg druk geweest met de voorbereidingen van het groeiseizoen. En de mantelzorg voor ouders vergt ook de nodige energie en tijd. Het leven als rondtrekkende zeiler is aanzienlijk relaxter dan als landrot met een tuinhuis tussen familie en vrienden. In februari gaf Erik weer een viertal lezingen en workshops voor de Vereniging van Toerzeilers. Tijdens deze activiteiten kan hij dan weer aandacht geven aan zijn hobby als radio zendamateur. In de ochtend ging het over "aanleg en gebruik van de SSB installatie" en 's-middags kwam het programma "Airmail" aan bod, een computer programma waarmee je met de SSB emails kunt verzenden en ontvangen vanaf zee. Tijdens deze workshops is er gelegenheid om dieper op de stof in te gaan en ook het juiste onderhoud (up to date houden) en gebruik van Airmail te bespreken. De meeste deelnemers hadden hun eigen PC bij zich dus het was een echte "hands on" training. Nieuw dit jaar was de workshop "radioknutselen". Na de nodige theorie konden de deelnemers weerberichten (FAX, RTTY, Navtex) decoderen met hun eigen computer. De dag ging verder met het maken van 1:1 trafo's, dat is een veilige verbinding tussen radio en pc voor het overbrengen van geluid, en een aardingssysteem voor het gebruik van de SSB aan boord van polyester boten. Het was prachtig om te zien hoe alle deelnemers hun steentje bijdroegen aan het welslagen van het knutselen. Zelfsturende teams, natuurlijk leiderschap, doelgericht werken, samenwerken etc..etc.. een moderne manager zou zo'n knutseldag bijna als "teambuilding event" kunnen gebruiken. Begin April brachten we de Gabber vanuit de Eemhof over naar de haven van makelaar Goliath in Sneek. Veel wind was er niet dus de hele trip hebben we gemoterd. Voor het eerst gingen we nu met de Gabber het binnenwater van Friesland in. Bedieningstijden van sluizen en bruggen konden we op internet vinden. De tocht ging voorspoedig en na 3 rustige vaardagen lagen we weer in een box. Op het tuinpark heeft Erik het voortouw genomen met de aanleg van een natuurlijk hooiland en een aangepast maaibeheer. Zie de eerder gepubliceerde blog verhalen over deze onderwerpen. Ernie is druk geweest met het voorzaaien van allerlei bloemen en groenten. De meeste kiemplantjes zijn nu groot genoeg om uitgepoot te worden. De verwachting is ook dat er geen nachtvorst meer komt. De hele tuin staat bijna vol en er zijn nog steeds voorgetrokken plantjes (courgette, pompoen, tomaat) over. De verse malse plantjes zij een lekkernij voor de naaktslakken. Regelmatig struinen we voor het slapen gaan de tuin door opzoek naar deze nutteloze veelvraten. De eerste strooptocht leverde ruim 200 slakken op, nu dalen de aantallen naar 20-50 per avond. Het tuinhuis en de tuin hebben ook weer aanpassingen ondergaan. De heatpol kachel vanuit de boot staat nu in het tuinhuis. De kapot gevroren geiser is vervangen. De door de februari storm vernielde kas is gerepareerd met vele tubes kit en oude douche cabine ramen. Mooier is het niet geworden maar op deze manier hebben we dit tuinseizoen tenminste nog een kas. We misten hem al behoorlijk met het voortrekken van de plantjes, het hele huisje stond vol met bakken vol met kiemplantjes. De overkapping van het terras is gemonteerd, zodat we droog kunnen zitten. De waterpomp is weer gangbaar gemaakt en we hebben eindelijk een nieuwe toegangs poort van de tuin gemaakt. Langzaam raken alle restjes hout die we vanuit de bouw van het tuinhuis over hadden in gebruik. De laatse aanwinst is een verhoogde bak voor de kweek van sla zodat de slakken er niet bij kunnen. Vandaag hebben we de vijver leeg geschept zodat we hem later deze week waterdicht kunnen gaan maken. En oh ja, onze portugeese steentjes die we 3 jaar geleden via "gratis af te halen" verkregen zijn in een paadje rondom de vijver verwerkt. Vandaag zijn we begonnen om de vijver weer waterdicht te maken. Tijdens het leegscheppen ontdekten we 6 kleine watersalamanders in de diepe put, we hebben maar wat water laten staan voor ze. In februari waren we nog een weekje in Portugal om te kijken naar een landje waar we in de wintermaanden landbouw kunnen bedrijven. We hebben nog niets gekocht maar een zaadje van verlangen is geplant. Zo iedereen is weer bijgekletst over het wel en wee van de bemanning van de Gabber of moeten we inmiddels maar zeggen over de tuinders op de Smoestuin.

       
       


.